Insect van de maand: mei 2017
door: Frans Kapteijns

Motten of Nachtvlinders

i48.nachtpauwFrans.jpg


Vanaf de lente, maar soms ook eerder, zijn we allen meer buiten te vinden en dan zie je ze vaak vliegen, de nachtvlinders. Heel veel mensen noemen die vlinders dan motten, maar niet elke nachtvlinder is een mot.

Ik probeer dat zo vaak mogelijk te melden, want als ik dan weer een pijlstaartvlinder of een nachtpauwoog, zie foto, voorbij zie vliegen dan denk ik bij mezelf hoe kunnen ze dat een mot noemen. Niet dat motten niet mooi zijn, zie bijvoorbeeld de kleine wasmot, maar ze zijn anders. Vaak heel klein en vaak met weinig kleuren. Kortom; ze vallen minder op.

Motten
Als je op internet gaat kijken en je zoekt het woord motten op, dan vind je enkel pagina’s met hoe je ze kunt bestrijden. Er staan zelfs de meest gevaarlijke bestrijdingsmiddelen op die je maar kunt bedenken. Zonder scrupule worden deze middelen aangeprezen zonder dat men als aanbieder er bij nadenkt hoe gevaarlijk ze voor andere dieren kunnen zijn of voor de mens. Of denken deze mensen er niet bij na, want de winst is mooier? Goed ik dwaal af, maar het maakt me ook vaak zo boos, die verkoop van al die smerige bestrijdingsmiddelen.

Terug naar de motten. Zoals hierboven al gemeld zijn de motten vaak eenkleurig bruin of beige. Soms tref je er met een mooie glans. Groot zijn ze niet. Maximaal 2 centimeter, maar vaak veel kleiner dan 1 centimeter. Voor de rest zijn het gewoon vlinders met een kop en een roltong. Alhoewel die bij sommige motten ook weleens ontbreekt. Verder hebben ze gewoon twee paar vleugels en drie paar poten.

Andere nachtvlinders
De motten zijn dus een speciale groep van nachtvlinders, maar er zijn meer groepen of families van nachtvlinders. Het is zelfs zo sterk, dat er veel meer nachtvlinders zijn dan dagvlinders. Veel mensen beseffen dit niet, omdat ze vaker dagvlinders zien, dan nachtvlinders. Daarbij zijn er ook nog eens dag actieve nachtvlinders en dan wordt het lastig. Ik heb zelfs ergens gelezen, dat er in Europa meer dan 10.000 soorten nachtvlinders rond vliegen. Als je het dan beperkt houdt tot ons land dan weten we dat er 53 soorten dagvlinders rond vliegen, maar ook dat er meer dan 2.000 soorten nachtvlinders zijn. Daarvan zijn er ongeveer 1.300, die tot de kleine vlinders behoren, die de wetenschappelijke naam microlepidoptera dragen. De andere 700 soorten worden dan meestal macrolepidoptera genoemd.


Verschil dag- en nachtvlinders

Er is wel degelijk verschil tussen de dag- en nachtvlinders. Het eerste verschil is, dat vrijwel alle nachtvlinders in de nacht rondvliegen. Van de 2000 soorten nachtvlinders zijn er echter zo’n 100 soorten, die ook overdag actief zijn. De 53 soorten dagvlinders vliegen enkel overdag rond. Een ander verschil is dat de dagvlinders heel vaak zeer mooie heldere kleuren hebben. Maar ook daar kennen we weer veel uitzonderingen in. Vooral de pijlstaartfamilie staat bekend om zijn mooie kleuren, zie de foto van de doodshoofdvlinder. Nee, het absolute duidelijke verschil zit hem in de antennen van de vlinders. Bij dagvlinders eindigen deze antennen in een knopje. Bij de nachtvlinders eindigen die antennen enigszins draadvormig of geveerd. Bij dat laatste denk ik dan altijd aan de oude tv-antennen op onze daken, maar dat was ooit!

 

Wil je meer weten over vlinders, bezoek dan de pagina’s van:
de Vlinderstichting http://www.vlinderstichting.nl/  
Vlindernet http://www.vlindernet.nl/index.php
Fotoalbums: IVN-Insectenwerkgroep
Je zult er versteld van staan hoeveel mooie soorten er zijn, en ook hoeveel verschillende.
Veel kijkplezier.