Insect van de maand: februari 2018 
door: Ton Willems

Buxusmot Cidalima perspectalis

i55.BuxusmotTonW


Afgelopen zomer moesten we er aan geloven. Ook wij waren het slachtoffer van de Buxusmot. Op een mooie zomerdag constateerde ik dat onze bolbuxussen (Buxus sempervirens) wat kaal aan het worden waren. Een oppervlakkige inspectie leverde niet veel op, dus dacht ik aan bijmesten.

Enkele dagen later waren de bollen tot geraamten gereduceerd waarbij alle bladeren waren verdwenen. Wat overbleef waren kale planten met daarin een hoop spinsel en een aantal poppen.Van de schrik bekomen zag ik een ontzettend mooie “vlinder” op de muur zitten. Deze had ik nog nooit gezien dus werden de boeken erbij gehaald. Al snel was duidelijk dat deze “mooie vlinder” de oorzaak was van al het leed. De Buxusmot was ook bij ons gearriveerd en de rupsen ervan hadden dus flink huis gehouden.

In eerste instantie dacht ik dat het nog om één exemplaar ging dus het beest gevangen en op een andere locatie weer vrijgelaten. Als lid van de IVN insectenwerkgroep doe je dat natuurlijk. Al snel kwam ik erachter dat het niet om één exemplaar ging maar om tientallen. Dit was vechten tegen de bierkaai. De natuur kun je niet regisseren. De planten heb ik helaas in de groenbak gedaan. Deze waren niet meer te redden.

De Buxusmot uit de familie van de grasmotten (Crambidae) is in Nederland een exoot en komt oorspronkelijk uit Azië. Men vermoed dat de mot met een lading buxussen uit China of Japan naar Europa is gekomen.

De vleugels van de mot zijn wit met een bruine rand en zijn min of meer half doorschijnend. De spanwijdte is zo’n 4 cm. Heel soms is de mot geheel bruin, maar dit is zeldzaam. De Buxusmot zet haar eitjes af in de vorm van platte eispiegels aan de onderzijde van het blad. Deze eispiegels zijn aanvankelijk geel-groen van kleur, maar tegen de tijd dat de eitjes uitkomen, zijn duidelijk de zwarte kopjes van de rupsjes te zien.

 

 

Rups
Aanvankelijk zijn de rupsen maar enkele millimeters groot, vuilgeel van kleur en groeien uit tot rupsen van circa 4 cm. Ze zijn dan felgroen met een zwarte kop, zwarte lengtestrepen en zwarte stippen. De jonge rupsjes vreten aan de onderzijde van het blad. De eerste symptomen van vraatschade lijken vanaf de bovenzijde op een soort van blaasjes of mineergangen, die ontstaan, doordat de rupsjes aan de onderzijde de opperhuid en een deel van het onderliggende bladmoes wegvreten. In het daarop volgende stadium ontstaat vraatschade aan de hele plant en worden blaadjes aan elkaar gesponnen. Volgroeide rupsen verpoppen in de plant, vaak buiten direct zicht. De pop is aanvankelijk felgroen met donkere strepen en vlekken. Daarna verkleurt hij naar crèmekleurig met bruin. Tussen mei en september kunnen er twee en soms drie generaties ontstaan. De Buxusmotten kunnen zich in één seizoen over een afstand van 5 tot 10 kilometer verspreiden.

Bij lichte aantasting kan men de rupsen weghalen en het spinsel wegknippen. Indien er sprake is van zware aantasting kan men de plant terugknippen of eventueel in zijn geheel verwijderen. Van chemische bestrijdingsmiddelen ben ik geen voorstander.

Men zegt dat de Buxusmot nog geen natuurlijke vijanden heeft maar ik heb zelf ervaren dat de koolmeesjes zich tegoed deden aan de rupsjes. De natuur lost het uiteindelijk toch weer op.

 

Geraadpleegde literatuur: Wikipedia
Foto's: Ton Willems
Foto rups: Annie Goverde