Vogel van de maand: maart/april 2020

Groenling (Chloris chloris)

Groenling1groenlingOm te beginnen was de groenling voor mij een fantastische ontdekking toen ik die voor het eerst zag. Musjes, meesjes, roodborst en dergelijke kende ik allemaal maar de groenling vond ik heel bijzonder. Met zijn mooie groene en gele kleuren en ook mede vanwege zijn/haar karakter. Onverstoorbaar een zonnebloempit ontleden met een prachtige techniek op de vindplaats zelf, daarna rustig opeten en dan kalmpjes aan de volgende beginnen, prachtig. Zeker als je ziet hoe de koolmees en nog sterker de pimpel het doet, gehaast, snel naar een veiliger plek, alert om zich heen kijkend, gehaast de pit openhakken en weer door…… De groenling is  een exotisch aandoende, groen/gele vogel, sterk, trots, mooi om te zien. (maar oké, welke vogel is dat niet als je goed kijkt.…..) .Het geluid kan ik omschrijven maar er zelf naar luisteren lijkt me effectiever. Als je het geluid eenmaal kent, hoor je het overal om je heen in het voorjaar, een beetje onsamenhangende zang met trillers en kwetterelementen en een langgerekte, rauwe slottoon, heel kenmerkend voor de groenling. 

 

Herkenning: Vaal tot heldergroen, geel in vleugels en staart. Hoge driehoekig grijs/roze snavel. Mannetje ‘s zomers volgroen met een geel veld op de vleugel en een gele vlek op beide zijden van de staart en een donker gebied voor het oog. In de winter valer, grijzer/groen. Vrouwtje is valer met minder geel op de vleugel, ’s winters subtiel grijzig gestreept. Juveniel al een kleine gele vleugelstreep, wittig gearceerde onderzijde.

De broedpopulatie in Nederland ligt tussen de 65.000 en 100.000 paartjes. In de winter ligt het aantal tussen de 200.000 en de 400.000 vogels. Geschatte vogels op doortrek tot 1.000.000 exemplaren. Het is de vink van bossen, parken, tuinen en akkers, ze mijden open gebieden en aaneengesloten bos en nestelen in boom, struik of klimop.  Inmiddels broeden ze in het hele land. Tijdens de overwintering worden er in een troep groenlingen al paartjes gevormd. In het voorjaar zoekt het vrouwtje een geschikte broedplaats op en bouwt in haar eentje het nest, terwijl het mannetje het territorium verdedigt.  Ze legt 3 tot 7 blauwig witte, bruin gevlekte eieren, 1 of 2 legsels per jaar. De jongen worden door beide ouders gevoerd, eerst met bladluizen, maar algauw met in de krop geweekte zaden. Na goed twee weken vliegen de jongen uit, maar ze blijven nog een paar weken deel van de familie uitmaken. In de zomer en herfst eten ze graag vruchtvlees van rozenbottels.

Als het kouder wordt, komen Noord-Europese groenlingen onze eigen populatie, die grotendeels in eigen land overwintert, versterken. Ze zoeken dan ook voedsel in open boerenland en hebben gemeenschappelijke slaapplaatsen in bos of bosjes. Met de groenling ging het tot op heden erg goed, met ongeveer 60.000 broedparen in 2000 tot 175.000 in 2015. Helaas is sinds 2005 bekend dat ook groenlingen besmet kunnen worden door de ziekte ‘Het Geel’.  In Nederland zijn de eerste gevallen in 2009 geconstateerd. Het Geel (veroorzaakt door een parasiet) is een ziekte die onder andere bij duiven voorkomt en roofvogels die besmette duiven eten .

Door ontstekingen in de keel of slokdarm kunnen vogels geen voedsel of water meer doorslikken, wat leidt tot sterfte door voedseltekort. Symptomen zijn versuftheid, bol zitten, moeite met eten en drinken, gewichtsverlies, een witgele kaasachtige ophoping in de mondholte of keel en traanogen.  Besmetting vindt plaats door direct contact tussen vogels. Vogels kunnen elkaar ook indirect besmetten, bijvoorbeeld als ze van dezelfde voederplaats gebruik maken. De beste manier om de ziekte te voorkomen, is door dagelijks voederplaatsen schoon te maken en waterbakken te verversen.

Bij een uitbraak is het verstandig om tijdelijk te stoppen met voeren om de kans op besmetting te beperken. Recente tellingen laten zeker een dip zien in de aantallen. Of de ziekte de grootte van de populatie op de lange duur beïnvloedt, zal nader onderzoek moeten uitwijzen. Bij Sovon wordt het nauwlettend in de gaten gehouden.

Ondanks bovenstaande is het genieten van elke groenling die zich laat zien of horen. Tot de volgende vogel van de maand....

door: Allard Metselaar

Foto's: Jan Wolfs

Bronnen: Sovon, Vogelbescherming, ANWB Vogelgids van Europa,