Zoogdier van de maand juli en augustus 2018; Wasbeer

Wasbeer

In verband met ons maandelijks “zoogdier van de maand” artikel, ben ik gevraagd om iets over de wasbeer te schrijven. Zelf ben ik er nog geen tegengekomen in de natuur, wel sporen van ze gezien, maar als je op waarneming.nl kijkt, dan zie je dat er zich ook wasberen in Nederland bevinden. Het is zelfs al zover, dat in augustus 2017 een waarneming is geweest van een volwassen wasbeer met vier jongen. Kortom; ze zijn niet enkel aanwezig hier, maar planten zich zelfs voort in Nederland.

Gewone wasbeer

Naam

De naam heeft de wasbeer te danken aan een zeer kenmerkende gedrag en dat is dat ze hun voedsel onder water kneden en wassen. Wasberen kunnen een maximale lengte bereiken van 65 centimeter en maximaal 11 kg zwaar worden. Zoals bij veel zoogdieren zijn ook de wasbeer mannetjes groter en zwaarder dan de wasbeer vrouwtjes. Ze zien er, net als de das, erg plomp uit en hebben vrij lange poten met een brede kop die enigszins spits toeloopt. Verwarring met de das kan dan ook gemakkelijk ontstaan, op die lange poten na. De vacht van wasberen is zeer variabel en loopt van peper-en-zoutkleurig tot rossig, geelgrijs door, maar de vacht is wel langharig. 

Familie

Ook het tweede deel in de naam van de wasberen klopt, want ze behoren tot de familie van kleine beren (Procyonidae). In principe komen ze hier dus niet voor en moeten ze gerekend worden tot de invasieve exoten. Van oorsprong komen deze dieren voor in Noord-Amerika, en dan wel vanaf het zuiden van Canada tot helemaal in Panama. Helaas zijn ze naar Europa gekomen voor de pelsfokkerij. Vermoedelijk was dat in de jaren dertig van de twintigste eeuw. Uit deze fokkerijen in Duitsland en Rusland ontsnapten veel dieren, maar het meest idiote was wel het feit dat in 1934 twee wasbeerpaartjes uitgezet zijn in Hessen, Duitsland. En waarom? Voor de jacht natuurlijk! De jagers vonden het een verrijking van de fauna oftewel ze hadden meer wild om op te schieten! Helaas, zijn deze dieren te slim en zijn ze inmiddels vanuit Hessen over Noord Europa verspreid en komen ze zelfs ook al enige tijd voor in Nederland.

Gedrag

Wasberen zijn echte solisten en slapen overdag. Het zijn daarmee echte nachtdieren, die zeer moeilijk waarneembaar zijn. Ze worden wakker wanneer het echt helemaal donker is, en zijn weer verdwenen in hun schuilplaats voordat de dag aanbreekt. Wasberen zijn uitstekende klimmers, uitstekende renners en uitstekende zwemmers. Kortom; ze kunnen zich gemakkelijk uit de voeten maken. Zodra de herfst valt, maar meestal al In de nazomer, beginnen ze aan de opbouw van hun vetreserve, want wasberen houden als echte beren een winterslaap. In Nederland zal het overigens geen echte winterslaap worden, omdat onze winters niet meer zo koud zijn en is de kans groot dat ze ook in de winter actief zijn.

Invasieve exoot

Wasberen komen van oorsprong hier dus niet voor en hebben daarom ook geen natuurlijke vijanden. Het zijn daarom dan ook invasieve exoten en ze zijn zowel vanwege de nestplaatsen als vanwege de voedselbronnen stevige concurrenten van onze eigen inheemse roofdieren. Dassen en vossen ondervinden dan ook behoorlijk veel last van deze voor hen agressieve concurrenten, en dat in een klein land waar de territoria van de vossen en dassen toch al beperkt zijn. Daarnaast laten sommige provincies ook nog toe om de vos het hele jaar te bejagen. Dit is zeer onwenselijk, net zoals het onwenselijk is dat de wasberen zich in groten getale gaan vestigen in Nederland. Gelukkig heeft de Nederlandse regering de wasbeer niet beschermd en mag er op de wasberen gejaagd worden. Het zou dan ook heel mooi zijn, als de jagers enkel nog op deze wasberen jagen en de vos met rust lieten. Nederland mag dan een groot voorbeeld nemen aan Luxemburg, want daar is de vossenjacht volledig verboden.

Gewone wasbeer 2

Wil je meer weten over wasberen, bezoek dan de pagina’s van de Zoogdier Vereniging: http://www.zoogdiervereniging.nl/wasbeer-procyon-lotorVeel leesplezier.

Frans Kapteijns, lid Zoogdierenwerkgroep